۱۳۹۳ چهارشنبه ۱۲ شهريور
 
 
 
 
کد خبر: 11722
بازدید: 5412
نظرات : 0
تاریخ مخابره : 12/11/1392 ساعت :12:20 PM
یادداشت نماینده سازمان‌ملل در مرگ دریاچه‌ هامون
هامون 2هزار نفر را فراری داد

حال سومین دریاچه بزرگ ایران، هامون، خوش نیست. هامون روزگاری از 3 دریاچه کوچک و بزرگ‌ تشکیل می شد و به زندگی مردم سیستان رونق می داد اما این روزها نه خودش نشانه ای از زندگی دارد و نه می تواند به مردم کمکی کند. 

مجله مهر: دریاچه هامون با قطع آب رود هیرمند خشک شد. در واقع از اواخر دهه 70 شمسی و پس از آنکه خشکسالی بر منطقه حاکم و بارش باران کم شد، میزان ورودی آب هیرمند به هامون هم کمتر شد. حاکمیت نداشتن دولتی مقتدر در افغانستان، ساخت سد کجکی روی هیرمند و نصب و به‌کارگیری انواع پمپ در مسیر رودخانه هیرمند برای کشت خشخاش توسط کشاورزان در افغانستان، خشک شدن دریاچه هامون را سریع تر کرد.

دریاچه ای که حیات 140 هزار هکتار زمین کشاورزی شرق ایران به آن وابسته بود و الان با خشک شدن آن، بادهای موسمی سیستان از 120 روز به 180 روز افزایش پیدا کرده و به گفته نماینده زابل، دو هزار خانواده سیستانی مجبور به مهاجرت از محل سکونت خود شده‌اند.

 

شرایط هامون آنقدر بحرانی است که گری لوییس ،هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل متحد در جمهوری اسلامی ایران،برای مرگ آن یادداشتی نوشته است که بیشتر شبیه مرثیه است. به گزارش خبرآنلاین او نوشته است:«مرد سیستانی می گفت: "فرشتگان بر دستان کسانی که به ما کمک کنند، بوسه خواهند زد."

چهره رنگ پریده این ماهیگیر حکایت از روزگار و احوال ناخوش او می کند، پوست آفتاب سوخته و چرم مانندش گویای سال ها سختی و ناملایمات است و چشمانش نشانی از اشک های فروخورده اش دارد. حسرت زمانی را می خورد که روزگار تاحدی به کامش بود و از ایامی می گفت که دریاچه ها پر از آب و ماهی بودند، فرزندانش شاد و زندگی بر وفق مراد بود.

گفته هایش به قدری تکان دهنده بود که فراموش کردم نامش را بپرسم. می خواست حرف هایش را بشنوم و بعد دنیا را در جریان شرایط ناگوار فقیرترین و نامساعدترین منطقه ایران یعنی تالاب های هامون سیستان قرار دهم.

امروز "تالاب" دیگر واژه ای درست برای هامون نیست. زیرا اینجا حالا زمینی خشک و تفتیده است. اشتغال سودآور اندک است و بیش از نیمی از ساکنان با کمک های کمیته امداد امام خمینی زندگی می کنند.

کار بیشتر آنان ماهیگیری است - یا بود. حالا تقریبا همگی بی کارند و در ویرانه های روستاهای متروکی زندگی می کنند که در حاشیه رودخانه هایی ساخته شده بودند که روزگاری پرآب و شکوفا بودند. باد در اسکله های پرسروصدا، بازارهای خالی از ماهی و قایق های شکسته ای می پیچد، که همه جا پخش شده است.

هامون ها از سه ناحیه تالابی بزرگ به وسعت 5 هزار و 660 کیلومتر مربع تشکیل شده اند. دوسوم این تالاب ها در ایران قرار دارند و آب رودخانه هلمند افغانستان آن ها را به هم ربط داده و تغذیه می کند. بیشتر این ناحیه تا بیست سال پیش سرسبز و گونه های گیاهی و جانوری در آنجا فراوان و دریاچه پر از ماهی بود. مجموع صید سالانه از 12هزار تن فراتر می رفت و ماهیگیران ماهی هایی بیست کیلوگرمی صید می کردند. تالاب ها آب کشاورزان و رمه های گاومیش و امکانات معاش هزاران خانواده را تامین می کردند.

اما ایجاد سدها و کانال ها در افغانستان آب رودخانه را برای کشاورزی در استان های فقیرنشین قندهار، هلمند و نیمروز منحرف کرد و میزان آب دریاچه ها کاهش یافت. و بعد ایجاد چهار مخزن در داخل خود ایران به انحراف بیشتر آب از مسیر طبیعی آن منجر شد.

من از سه روستای؛ تخت دولت، ادیمی و کوه خواجه دیدن و با بسیاری از ساکنان آن ها صحبت کردم. مردم از بی آبی ناراحت بودند و از دولت و سازمان ملل کمک می خواستند. مردم سیستان احساس می کنند برای کمک به آنان هیچ کاری - جز پرداخت کمک های نقدی - انجام نمی شود. آنان می خواهند کار کنند.

خانم سالمندی که دست دو نوه خردسالش را گرفته بود، می گفت "ما برای بقای خود مبارزه می کنیم." و در حالی که به چهره محزون و موهای خاک آلود یکی از نوه های پنج ساله اش اشاره می کرد، گفت "دخترک دارد می میرد. ما نمی خواهیم آخرین نسلی باشیم که در اینجا زندگی می کنیم."

حدود 400 هزار نفر در ناحیه سیستان زندگی می کنند که تعداد زیادی از آنان در زیر خط فقر قرار دارند. کمک نقدی که از دولت یا کمیته امداد امام خمینی دریافت می کنند به زحمت از 20 دلار در ماه فراتر می رود. مردی می گفت: "ما صیادیم و زمین برای کشاورزی نداریم. یعنی اگر ماهی نباشد زندگی هم نیست."

این فاجعه زیست محیطی هزاران نفر را وادار به ترک منطقه کرده است. به گفته منابع دولتی تنها در 2012 حدود 5 هزار خانواده منطقه را ترک کرده اند. در مجموع 600 هزار نفر از اینجا بیرون رفته اند. بیشتر آنان با طی مسیری دوهزار کیلومتری به استان گلستان در شمال ایران رفته اند تا زندگی تازه ای آغاز کنند، دیگران درهمه جای ایران پراکنده شده اند. آنان که مانده اند هرسال فقیرتر می شوند.

آنچه حیرت آور است سرعت پیشرفت این فاجعه ساخته دست انسان است. طی تنها 20 سال امکانات معاش مردم نابود شده است. بادهای شرقی که زمانی با وزیدن روی دریاچه عامل تهویه طبیعی هوا بودند حالا فقط توفان های شن به بار می آورند و روزهای متوالی باعث تیرگی هوا می شوند و توفان شن را به افغانستان و حتی دورتر یعنی تا پاکستان می برند.

به نظر می رسد بیشتر ایرانیان اطلاع چندانی از رنج مردمی ندارند که در هامون های سیستان زندگی می کنند. در مقایسه، فاجعه زیست محیطی نمادین تری در ایران یعنی مرگ آرام دریاچه ارومیه از توجه شدید رسانه ای و سیاسی برخوردار است. اما وقتی اخیرا به دریاچه ارومیه سفر کردم، با نا امیدی شدید و یاس و درماندگی فراوانی مواجه نشدم که در هامون های سیستان شاهد بودم.

این مشکل احتمالا تنها در صورت تحقق دو رویداد کلیدی حل خواهد شد؛نخست، افغانستان و ایران باید مشترکا درباره مسیر اقدام برای تقسیم عادلانه آبی که قرن ها بین خود تقسیم می کرده اند به توافق برسند. دویست سال پیش مرزی در کار نبود. آنچه در آن زمان اهمیت داشت جامعه ها و خانواده ها بود که فرهنگ و زبانی مشترک داشتند و یافتن راه حل آسان تر بود.
دوم، لازم است خود ایرانیان آب اندکی را که به ایران می رسد بهتر تقسیم کنند. درحال حاضر بیشتر آب برای تامین آب آشامیدنی و کشاورزی به شبکه مخزن چاه نیمه عمیق منحرف می شود. در حالی که هنوز می توان اجازه داد بیشتر این آب به طور طبیعی به هامون ها جریان یابد و باعث احیای آن ها و ادامه زندگی جوامع محلی شود.

ایرانیان و جامعه بین المللی باید نسبت به این فاجعه واکنش نشان دهند. و باید هم اکنون چنین کنند. حامیان لازم است کار با ساکنان هامون ها را شروع کنند و به احیای روش زندگی آنان یاری رسانند.

اجازه دهید در آن هنگام فرشتگان تصمیم بگیرند مرحمت خود را چگونه و در کجا ارزانی دارند.»

هامون زمانی که حیات داشت

برگزیده ها

چه‌کسانی رای خود را از مسجدجامعی پس گرفتند؟
 تغییر رای 3 عضو شورای شهر، سرنوشت ریاست ساختمان خیابان بهشت را عوض کرد تا مهدی چمران بعد از یک‌سال وقفه دوباره صندلی 10 ساله ریاست خود را در شورا پس بگیرد.
خطرناک‌ترین مسیرهای مدرسه دنیا 
در بسیاری از مناطق جهان مدرسه رفتن یکی از سخت ترین کارهای دنیاست. چون باید برای طی کردن مسیر خانه تا مدرسه دردسرهای زیادی کشید.
روایت متکی از برکناری جنجالی‌اش در سنگال
مجله مهر: منوچهر متکی وزیر امورخارجه دولت‌های نهم و دهم که برکناری ناگهانی‌اش از وزارت امورخارجه در سفر به سنگال، همچنان و بعد از 4 سال خبرساز است، در بخشی از برنامه «شناسنامه» روایت کاملی از این برکناری را بیان کرد. جریان این برکناری را ببینید.
نقاشی با بستنی های رنگی
مجله مهر- عطیه همتی: « عثمان توما» هنرمند بغدادی فقط به خوردن بستنی و خوراکی های خوشمزه و رنگی اکتفا نکرد و با آنها نقاشی کشید. نقاشی های او با بستنی جهانی شد و باعث شهرت هرچه بیشتر این هنرمند خلاق شد. آقای توما کنار هرکدام از طراحی ها، بستنی های مورد استفاده‌اش را نیز قرار داده است تا جای هیچ شک و شبهه ای برای مخاطبانش نگذاشته باشد. بستنی های شکلاتی، یخمک های رنگی و حتی قهوه از ابزارهای نقاشی آقای توما هستند. او این بستنی ها را روی میز کارش قرار می دهد و زمانی که بستنی ها شروع به ذوب شدن می کنند، دست به کار می شود و به وسیله آنها نقاشی های زیبایی خلق می کند. احتمالا او در زمان کار کردن ناخنکی هم به بستنی های خوشمزه روی میزش می زند! نقاشی های آقای توما ثابت می کند که خلق هنر با هر وسیله ای ممکن است حتی بستنی!
مرد استعفاهای دولت یازدهم کیست؟
کناره‌گیری محمدعلی نجفی از دبیری «ستاد هماهنگی اقتصاد دولت»، یک استعفای دیگر را در پرونده وی ثبت کرد تا یک رکورد جالب برای او به ثبت برسد. سومین استعفا در طول یک‌سال.
جایگزین اشتون را بهتر بشناسید
بالاخره بعد از کش و قوس های فراوان جایگزین کاترین اشتون معرفی شد و ایتالیایی ها توانستند با تمام اختلافات، وزیر امور خارجه خود را روی صندلی مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا بنشانند. حالا « فدریکا موگرینی» از اواخر ماه اکتبر (آبان ماه) به مدت 5 سال مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا خواهد بود.
تی شرتی که صدای صهیونیست ها را در آورد
برند اسپانیایی «زارا» (ZARA) به خاطر طراحی نوع خاصی از تی شرت هایش مجبور به عذرخواهی از یهودیان شد.
خوش قلب‌ترین خیاط دنیا
یک پیرزن 99 ساله آمریکایی تصمیم گرفت تا روز تولد صدسالگی اش 1000 لباس برای دختران نیازمند آفریقایی بدوزد. او سه سال است که برای این موضوع تلاش می‌کند و تا به حال دختران آفریقایی زیادی را خوشحال کرده است.

ارسال نظر

نام کامل:
ایمیل:
نظر شما:
: لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل آن وارد نمایید
13 + 14 =

نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
Copyright © 2012 mehr mags All rights reserved