۱۳۹۳ چهارشنبه ۹ مهر
 
 
 
 
کد خبر: 11722
بازدید: 5466
نظرات : 0
تاریخ مخابره : 12/11/1392 ساعت :12:20 PM
یادداشت نماینده سازمان‌ملل در مرگ دریاچه‌ هامون
هامون 2هزار نفر را فراری داد

حال سومین دریاچه بزرگ ایران، هامون، خوش نیست. هامون روزگاری از 3 دریاچه کوچک و بزرگ‌ تشکیل می شد و به زندگی مردم سیستان رونق می داد اما این روزها نه خودش نشانه ای از زندگی دارد و نه می تواند به مردم کمکی کند. 

مجله مهر: دریاچه هامون با قطع آب رود هیرمند خشک شد. در واقع از اواخر دهه 70 شمسی و پس از آنکه خشکسالی بر منطقه حاکم و بارش باران کم شد، میزان ورودی آب هیرمند به هامون هم کمتر شد. حاکمیت نداشتن دولتی مقتدر در افغانستان، ساخت سد کجکی روی هیرمند و نصب و به‌کارگیری انواع پمپ در مسیر رودخانه هیرمند برای کشت خشخاش توسط کشاورزان در افغانستان، خشک شدن دریاچه هامون را سریع تر کرد.

دریاچه ای که حیات 140 هزار هکتار زمین کشاورزی شرق ایران به آن وابسته بود و الان با خشک شدن آن، بادهای موسمی سیستان از 120 روز به 180 روز افزایش پیدا کرده و به گفته نماینده زابل، دو هزار خانواده سیستانی مجبور به مهاجرت از محل سکونت خود شده‌اند.

 

شرایط هامون آنقدر بحرانی است که گری لوییس ،هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل متحد در جمهوری اسلامی ایران،برای مرگ آن یادداشتی نوشته است که بیشتر شبیه مرثیه است. به گزارش خبرآنلاین او نوشته است:«مرد سیستانی می گفت: "فرشتگان بر دستان کسانی که به ما کمک کنند، بوسه خواهند زد."

چهره رنگ پریده این ماهیگیر حکایت از روزگار و احوال ناخوش او می کند، پوست آفتاب سوخته و چرم مانندش گویای سال ها سختی و ناملایمات است و چشمانش نشانی از اشک های فروخورده اش دارد. حسرت زمانی را می خورد که روزگار تاحدی به کامش بود و از ایامی می گفت که دریاچه ها پر از آب و ماهی بودند، فرزندانش شاد و زندگی بر وفق مراد بود.

گفته هایش به قدری تکان دهنده بود که فراموش کردم نامش را بپرسم. می خواست حرف هایش را بشنوم و بعد دنیا را در جریان شرایط ناگوار فقیرترین و نامساعدترین منطقه ایران یعنی تالاب های هامون سیستان قرار دهم.

امروز "تالاب" دیگر واژه ای درست برای هامون نیست. زیرا اینجا حالا زمینی خشک و تفتیده است. اشتغال سودآور اندک است و بیش از نیمی از ساکنان با کمک های کمیته امداد امام خمینی زندگی می کنند.

کار بیشتر آنان ماهیگیری است - یا بود. حالا تقریبا همگی بی کارند و در ویرانه های روستاهای متروکی زندگی می کنند که در حاشیه رودخانه هایی ساخته شده بودند که روزگاری پرآب و شکوفا بودند. باد در اسکله های پرسروصدا، بازارهای خالی از ماهی و قایق های شکسته ای می پیچد، که همه جا پخش شده است.

هامون ها از سه ناحیه تالابی بزرگ به وسعت 5 هزار و 660 کیلومتر مربع تشکیل شده اند. دوسوم این تالاب ها در ایران قرار دارند و آب رودخانه هلمند افغانستان آن ها را به هم ربط داده و تغذیه می کند. بیشتر این ناحیه تا بیست سال پیش سرسبز و گونه های گیاهی و جانوری در آنجا فراوان و دریاچه پر از ماهی بود. مجموع صید سالانه از 12هزار تن فراتر می رفت و ماهیگیران ماهی هایی بیست کیلوگرمی صید می کردند. تالاب ها آب کشاورزان و رمه های گاومیش و امکانات معاش هزاران خانواده را تامین می کردند.

اما ایجاد سدها و کانال ها در افغانستان آب رودخانه را برای کشاورزی در استان های فقیرنشین قندهار، هلمند و نیمروز منحرف کرد و میزان آب دریاچه ها کاهش یافت. و بعد ایجاد چهار مخزن در داخل خود ایران به انحراف بیشتر آب از مسیر طبیعی آن منجر شد.

من از سه روستای؛ تخت دولت، ادیمی و کوه خواجه دیدن و با بسیاری از ساکنان آن ها صحبت کردم. مردم از بی آبی ناراحت بودند و از دولت و سازمان ملل کمک می خواستند. مردم سیستان احساس می کنند برای کمک به آنان هیچ کاری - جز پرداخت کمک های نقدی - انجام نمی شود. آنان می خواهند کار کنند.

خانم سالمندی که دست دو نوه خردسالش را گرفته بود، می گفت "ما برای بقای خود مبارزه می کنیم." و در حالی که به چهره محزون و موهای خاک آلود یکی از نوه های پنج ساله اش اشاره می کرد، گفت "دخترک دارد می میرد. ما نمی خواهیم آخرین نسلی باشیم که در اینجا زندگی می کنیم."

حدود 400 هزار نفر در ناحیه سیستان زندگی می کنند که تعداد زیادی از آنان در زیر خط فقر قرار دارند. کمک نقدی که از دولت یا کمیته امداد امام خمینی دریافت می کنند به زحمت از 20 دلار در ماه فراتر می رود. مردی می گفت: "ما صیادیم و زمین برای کشاورزی نداریم. یعنی اگر ماهی نباشد زندگی هم نیست."

این فاجعه زیست محیطی هزاران نفر را وادار به ترک منطقه کرده است. به گفته منابع دولتی تنها در 2012 حدود 5 هزار خانواده منطقه را ترک کرده اند. در مجموع 600 هزار نفر از اینجا بیرون رفته اند. بیشتر آنان با طی مسیری دوهزار کیلومتری به استان گلستان در شمال ایران رفته اند تا زندگی تازه ای آغاز کنند، دیگران درهمه جای ایران پراکنده شده اند. آنان که مانده اند هرسال فقیرتر می شوند.

آنچه حیرت آور است سرعت پیشرفت این فاجعه ساخته دست انسان است. طی تنها 20 سال امکانات معاش مردم نابود شده است. بادهای شرقی که زمانی با وزیدن روی دریاچه عامل تهویه طبیعی هوا بودند حالا فقط توفان های شن به بار می آورند و روزهای متوالی باعث تیرگی هوا می شوند و توفان شن را به افغانستان و حتی دورتر یعنی تا پاکستان می برند.

به نظر می رسد بیشتر ایرانیان اطلاع چندانی از رنج مردمی ندارند که در هامون های سیستان زندگی می کنند. در مقایسه، فاجعه زیست محیطی نمادین تری در ایران یعنی مرگ آرام دریاچه ارومیه از توجه شدید رسانه ای و سیاسی برخوردار است. اما وقتی اخیرا به دریاچه ارومیه سفر کردم، با نا امیدی شدید و یاس و درماندگی فراوانی مواجه نشدم که در هامون های سیستان شاهد بودم.

این مشکل احتمالا تنها در صورت تحقق دو رویداد کلیدی حل خواهد شد؛نخست، افغانستان و ایران باید مشترکا درباره مسیر اقدام برای تقسیم عادلانه آبی که قرن ها بین خود تقسیم می کرده اند به توافق برسند. دویست سال پیش مرزی در کار نبود. آنچه در آن زمان اهمیت داشت جامعه ها و خانواده ها بود که فرهنگ و زبانی مشترک داشتند و یافتن راه حل آسان تر بود.
دوم، لازم است خود ایرانیان آب اندکی را که به ایران می رسد بهتر تقسیم کنند. درحال حاضر بیشتر آب برای تامین آب آشامیدنی و کشاورزی به شبکه مخزن چاه نیمه عمیق منحرف می شود. در حالی که هنوز می توان اجازه داد بیشتر این آب به طور طبیعی به هامون ها جریان یابد و باعث احیای آن ها و ادامه زندگی جوامع محلی شود.

ایرانیان و جامعه بین المللی باید نسبت به این فاجعه واکنش نشان دهند. و باید هم اکنون چنین کنند. حامیان لازم است کار با ساکنان هامون ها را شروع کنند و به احیای روش زندگی آنان یاری رسانند.

اجازه دهید در آن هنگام فرشتگان تصمیم بگیرند مرحمت خود را چگونه و در کجا ارزانی دارند.»

هامون زمانی که حیات داشت

برگزیده ها

از «دیدار بی‌نظیر» تا زیگزاگ‌های روباه پیر
حسن روحانی رییس جمهوری اسلامی ایران و دیوید کامرون نخست‌وزیر دولت بریتانیا چهارشنبه دوم مهر با هم دیدار کردند. دیداری که در حاشیه مجمع عمومی سالانه سازمان ملل برگزار شد و پس از انقلاب اسلامی بی‌سابقه بود؛ چرا که نخستین دیدار در سطح بالاترین مقامات اجرایی دو کشور در ۳۶ سال گذشته بود. دیداری که البته با سخنان ضد ایرانی دیوید کامرون در مجمع عمومی سازمان ملل، یادآور رفتار تکراری روباه پیر بود.
جنگی با 20 فرمانده زیر 26 سال
جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ آغاز شد و ۸ سال ادامه یافت. نگاهی هر چند گذرا به فرماندهان ایرانی در جنگ تحمیلی، گواه روشنی است بر نقش‌آفرینی بسیار درخشان جوانانی که شاید اولین تجربه جدی زندگی را در جبهه‌های جنگ با ارتش بعثی از سر می‌گذراندند، اما چنان با صلابت و قهرمانی پای به میدان گذاشتند که گویی سال‌ها تجربه جنگاوری داشته‌اند.
گروه سرود بچه های آباده کجا هستند؟
گروه سرود بچه های آباده، اسم آشنایی که دهه شصتی ها را به دوران جنگ می برد. به دورانی که پدر ها جبهه رفته بودند و مادر ها برایشان « قصه بابا» را تعریف می کردند. بچه های گروه سرود آباده الان کجا هستند؟ چه می کنند؟
دانشگاهی که ورود با چادر را ممنوع کرد
اول مهر ماه ۱۳۴۸، همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها در سراسر کشور، دانشجویان دانشگاه شیراز با بخشنامه‌ای مواجه شدند که پوشیدن چادر را برای دختران ممنوع می‌کرد. در سال ۱۳۵۲ نیز وزیر آموزش و پرورش در برابر پوشیدن چادر از سوی دختران دبیرستانی ایستاد. همچنین نمونه‌های فراوان مشابهی از اینگونه حرکت‌ها می‌توان در دوره پهلوی دوم یافت.
ماجرای هلیکوپترهای ایرانی که سر از عراق درآورد
جنگ تحمیلی 8 ساله عراق علیه ایران، ناگفته‌های فراوانی دارد. از آمار و ارقام جالبی که برجای مانده تا شهادت 115 نفر از اقلیت های مذهبی ایران در جنگ و از تسلیحات نظامی چند ملیتی عراق تا هلیکوپترهایی که ایران خریداری کرده‌بود، اما سر از عراق درآورد. خواندن این گزارش متفاوت را از دست ندهید.
ائتلاف برای جنگ
کوره‌های آدم‌سوزی؛ این بار در عراق. کوره‌هایی که البته جنس و نژاد خاصی نمی‌شناسند و تحفه آمریکا و غرب برای خاورمیانه‌ای هستند که این‌روزها ماجراهایی شبیه غائله طالبان در افغانستان را به‌خود می‌بیند.
خط عبوری جدید برای موبایل به دست ها
ابتکار جدید در شهر «چونگ کینگ» چین برای کسانی که همیشه سرشان توی گوشی تلفن همراه‌شان است. معابر این شهر برای عابران پیاده، خط کشی و به دوقسمت تقسیم شده است. قسمت اول برای کسانی که به تلفن همراهشان خیره شده اند و قسمت دوم برای کسانی که بدون توجه به تلفن همراهشان در حال عبور هستند.
10 میلیارد تومان برای جلوگیری از خودکشی
مدیر کل دفتر آسیب های اجتماعی وزارت رفاه از اختصاص 10 میلیارد تومان بودجه برای کنترل خودکشی در کشور خبرداد. دکتر کردونی تاکید کرد این اولین بار است که ردیف بودجه مستقل برای کنترل و کاهش خودکشی در نظر گرفته شده است.

ارسال نظر

نام کامل:
ایمیل:
نظر شما:
: لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل آن وارد نمایید
10 + 5 =

نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
Copyright © 2012 mehr mags All rights reserved